Xelter tal-Isptar tat-Tieni Gwerra Dinjija
Taħt il-Kwartieri Ġenerali tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta fi Pjazza San Kalċidonju, il-Furjana, jinsab xelter tal-isptar li jmur lura għat-Tieni Gwerra Dinjija u li jifforma parti mill-wirt storiku tal-binja kif ukoll mill-wirt ta’ Malta marbut maż-żmien tal-gwerra.
Il-binja li llum tospita lill-Korp tal-Pulizija ta’ Malta serviet diversi funzjonijiet pubbliċi matul is-sekli. L-eqdem parti tagħha nbniet fl-1725, fi żmien il-Gran Mastru Manoel de Vilhena, u oriġinarjament kienet magħrufa bħala l-Casa d’Industria. Din kienet tintuża għall-edukazzjoni u t-taħriġ ta’ bniet foqra mill-Furjana, il-Marina, il-Ħamrun u Pietà. Fis-seklu dsatax il-binja ġiet estiża u aktar tard inbidlet fl-Isptar Ċentrali, fejn bdew jiġu rikoverati pazjenti mill-Isptar Ċivili tal-Belt Valletta u minn sptarijiet oħra.
Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-post baqa’ jintuża bħala sptar u kien jifforma parti mill-infrastruttura medika ta’ Malta fi żmien il-gwerra. Qabel ma l-Italja daħlet fil-gwerra f’Ġunju tal-1940, partijiet mill-Isptar Ċentrali ġew trasferiti lejn sptarijiet ta’ emerġenza oħra bi tħejjija għall-vittmi tal-gwerra. F’Mejju tal-1941, l-isptar ġarrab ħsarat estensivi kawża tal-attakki tal-għadu, għalkemm ma ġew irreġistrati l-ebda vittmi.
Ix-xelters taħt il-binja kienu jintużaw matul il-gwerra biex jipproteġu u jikkuraw lill-aktar pazjenti kritiċi, u b’hekk titnaqqas il-ħtieġa li dawn jiġu mċaqalqa waqt attakki mill-ajru. Iż-żona tax-xelter kienet tinkludi wkoll żewġ kmamar tal-operazzjonijiet, li jirriflettu r-rwol mediku importanti tal-post matul wieħed mill-aktar perjodi diffiċli fl-istorja ta’ Malta.
Wara l-gwerra, il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta kellu bżonn kwartieri ġenerali ġodda minħabba li l-binja preċedenti kienet ġarrbet ħsarat kbar waqt il-gwerra. Intgħażel l-eks Isptar Ċentrali fil-Furjana, u l-Korp beda jokkupa l-binja fil-15 ta’ Marzu 1954. Għalkemm inizjalment dan kien meqjus bħala arranġament temporanju, il-binja eventwalment saret id-dar permanenti tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta.
Illum, ix-xelter tal-isptar tat-Tieni Gwerra Dinjija fi ħdan il-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija jibqa’ tifkira fiżika tal-esperjenza ta’ Malta matul il-gwerra, tar-rispons mediku u tad-difiża ċivili tal-gżira, kif ukoll tal-istorja ta’ servizz pubbliku marbuta ma’ dan il-bini importanti fil-Furjana.
Il-membri tal-pubbliku huma mħeġġa jsegwu l-paġni uffiċjali tal-midja soċjali tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta sabiex ikunu infurmati dwar ġranet miftuħa futuri jew okkażjonijiet oħra meta x-xelter ikun miftuħ.