L-istorja tal-pulizija f’Malta tirrifletti l-iżvilupp politiku, soċjali u amministrattiv tal-gżejjer Maltin. Ferm qabel it-twaqqif ta’ korp modern tal-pulizija, diversi awtoritajiet kienu responsabbli għaż-żamma tal-ordni pubbliku, l-infurzar tal-liġi u r-regolamentazzjoni lokali. Matul il-perjodu Għarbi, uffiċjal magħruf bħala s-Sahib El-Xurta kien responsabbli mill-liġi u l-ordni. Taħt il-ħakma Aragoniża, iż-żamma tal-ordni pubbliku kienet tagħmel parti mid-dmirijiet tal-Captain of the Rod, filwaqt li l-milizja kienet tassisti wkoll fid-difiża tal-gżejjer. Fi żmien l-Ordni ta’ San Ġwann, ir-responsabbiltà għall-liġi u l-ordni kienet marbuta mal-Captain of Justice u mal-Grand Visconte, filwaqt li awtoritajiet oħra, fosthom l-Inkwiżizzjoni, kienu jeżerċitaw setgħat ġudizzjarji separati.

Sas-seklu tmintax, diversi funzjonijiet relatati mal-ordni pubbliku kienu diġà jeżistu fil-bliet u l-irħula ta’ Malta. Uffiċjali lokali, maġistrati u uffiċjali pubbliċi oħra kienu jittrattaw kwistjonijiet kriminali, regolamentazzjoni pubblika u ż-żamma tal-ordni. Dawn l-arranġamenti bikrija juru kif il-pulizija f’Malta żviluppat gradwalment minn sett ta’ responsabbiltajiet lokali mifruxa għal servizz pubbliku aktar organizzat.

Punt importanti fl-iżvilupp tal-Korp wasal fl-1813, matul il-perjodu Brittaniku. Malta kienet qed tiffaċċja sfidi serji ta’ saħħa pubblika u amministrazzjoni, partikolarment minħabba l-emerġenza tal-pesta. F’Mejju tal-1813, il-Kummissarju Ċivili Hildebrand Oakes ħatar lill-Konti Francesco Rivarola bħala Ispettur Ġenerali, b’responsabbiltà għall-kontroll tal-pesta u għall-organizzazzjoni ta’ gwardji urbani sabiex tinżamm l-ordni pubblika. Fit-18 ta’ Awwissu 1813, Rivarola ħareġ regolamenti sanitarji li kienu jkopru aspetti bħat-trasport tal-iskart, il-preparazzjoni tal-annimali għall-konsum, il-kwarantina u miżuri oħra ta’ saħħa pubblika.

Il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta kif nafuh illum għandu l-oriġini formali tiegħu fi żmien Sir Thomas Maitland, l-ewwel Gvernatur Brittaniku ta’ Malta. Fl-1 ta’ Lulju 1814, Maitland ħareġ proklama li stabbiliet il-pulizija bħala korp amministrattiv uffiċjali. Il-Korp kien maqsum f’fergħa eżekuttiva u waħda ġudizzjarja, bl-Ispettur Ġenerali responsabbli quddiem il-Gvernatur. L-ewwel kwartieri ġenerali kienu jinsabu fil-Palazz tal-Gvernatur fil-Belt Valletta, qabel ma l-amministrazzjoni ġiet trasferita lejn il-Klistanija, li qabel kienet il-qorti u l-ħabs tal-Ordni ta’ San Ġwann.

Matul is-seklu dsatax, id-dmirijiet tal-Pulizija kienu jestendu ferm lil hinn mill-prevenzjoni tal-kriminalità. L-uffiċjali kienu involuti fir-regolamentazzjoni tad-dawl fit-toroq, it-teatri, is-swieq, it-trasport, it-traffiku, is-saħħa pubblika u l-attivitajiet tal-irħula. Il-Pulizija kienet tassisti wkoll fit-tqassim ta’ ittri u messaġġi, fil-bejgħ ta’ bolol postali, fit-trażmissjoni ta’ telegrammi u fil-ġestjoni ta’ komunikazzjonijiet urġenti bit-telefon. Fl-1884, ir-responsabbiltà għall-liġi u l-ordni fil-portijiet Maltin għaddiet għand il-Marine Police Corps, li aktar tard kienet tittratta l-kuntrabandu, tilwim bejn il-baħħara u kwistjonijiet marittimi oħra.

Fil-bidu tas-seklu għoxrin, il-Korp kompla jissaħħaħ professjonalment. Il-Pulizija bdiet tirreġistra vetturi u toħroġ liċenzji tas-sewqan, filwaqt li bdiet ukoll iżżomm rekords tal-inċidenti tat-traffiku. Fl-1917 twaqqfet il-Criminal Investigation Branch, pass importanti fl-iżvilupp tal-investigazzjoni kriminali speċjalizzata. Fl-1919, taħt il-Kummissarju Henry W. Bamford, il-kwartieri ġenerali ġew trasferiti lejn l-eks Sacra Infermeria fil-Belt Valletta, li saret magħrufa bħala l-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija jew il-Police Depot. Bamford ta importanza kbira lill-edukazzjoni u t-taħriġ, billi introduċa standards edukattivi bażiċi u klassijiet obbligatorji għall-pulizija.

Il-Korp kompla jespandi l-funzjonijiet tiegħu matul il-perjodu bejn il-gwerer u żmien it-Tieni Gwerra Dinjija. Beda juża muturi għall-ġestjoni tat-traffiku, issorvelja attivitajiet pubbliċi bħan-National Lotto u żamm l-ordni waqt avvenimenti kbar. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, l-uffiċjali tal-pulizija kellhom rwol kruċjali f’ħidmiet ta’ salvataġġ, rondi, protezzjoni ta’ binjiet milquta u ż-żamma tal-ordni waqt attakki mill-ajru. Minħabba l-ħsarat ikkawżati mill-bombi fiż-żona tal-Port il-Kbir, il-Kwartieri Ġenerali ġew temporanjament trasferiti lejn l-Istitut tal-Markiż Vincenzo Bugeja.

Fil-perjodu ta’ wara l-gwerra, il-Korp kompla jimmodernizza ruħu. In-nisa ngħaqdu mal-Korp bħala kuntistabbli fl-1956. Is-Sezzjoni tal-Klieb twaqqfet fl-1959. Fl-aħħar tas-sittinijiet ġiet żviluppata l-Flying Squad sabiex jiġu indirizzati reati serji b’mod aktar effettiv. Malta ssieħbet mal-INTERPOL fl-1972, u b’hekk saħħet il-kooperazzjoni internazzjonali tagħha fil-qasam tal-pulizija. Matul dan il-perjodu twaqqfu wkoll diversi taqsimiet speċjalizzati relatati mad-droga, is-sigurtà u l-viċi. Fl-1988 infetħet l-Akkademja tal-Pulizija fil-Forti Sant’Iermu, li aktar tard ġiet trasferita lejn Ta’ Kandja, fejn it-taħriġ u l-iżvilupp professjonali komplew jevolvu.

Tul aktar minn żewġ sekli, il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta żviluppa minn korp kolonjali ffukat fuq iż-żamma tal-ordni pubbliku għal organizzazzjoni moderna tal-infurzar tal-liġi. L-istorja tiegħu tinkludi l-infurzar tas-saħħa pubblika, il-kontroll tat-traffiku, il-pulizija marittima, l-investigazzjoni kriminali, il-komunikazzjoni, it-taħriġ, il-kooperazzjoni internazzjonali u l-pulizija speċjalizzata. Dan l-iżvilupp jirrifletti r-rwol kontinwu tal-Korp fiż-żamma tal-ordni pubbliku, l-infurzar tal-liġi u s-servizz lejn il-komunità.